Neocaridina karides bakımı: koloni kurmanın kuralları

Neocaridina karidesleri (red cherry, blue dream, yellow goldenback ve akrabaları) son yıllarda hızla yaygınlaştı. Küçük tanklarda yaşayabilmeleri, renkleri ve kolay üremeleri sayesinde çok cazipler.

Ama "kolay" oldukları söylense de balıklardan belirgin biçimde daha hassaslar. Bu yazı, karideslerin neden öldüğünü ve sağlıklı bir koloninin nasıl kurulacağını anlatıyor.

Neocaridina mı, Caridina mı?

İkisini karıştırmak ilk ve en pahalı hata.

Neocaridina (red cherry vb.): Nötr-hafif sert su sever, pH 6.5-7.8, GH 6-12. Musluk suyuyla çoğu yerde yaşar. Dayanıklıdır, yeni başlayan için doğru seçim.

Caridina (crystal red, taiwan bee vb.): Yumuşak ve asidik su ister, pH 5.5-6.5, çoğu zaman RO suyu + remineralizasyon gerektirir. Pahalı ve hassastır.

İkisini aynı tankta tutmak ikisinin de suyunu ödünlemek demektir. Ayrıca melezleşip renk kaybına yol açarlar.

Bu yazı Neocaridina üzerine.

Su değerleri — GH neden en kritik değer?

| Değer | Aralık | | --- | --- | | Sıcaklık | 20-25 °C | | pH | 6.5-7.8 | | GH | 6-12 | | KH | 2-8 | | Amonyak / nitrit | 0 | | Nitrat | 20 mg/L altı |

Balıkta pH konuşulur, karideste GH konuşulur. Sebebi şu: karides büyümek için kabuk değiştirir ve yeni kabuğu oluşturmak için kalsiyum ile magnezyuma ihtiyaç duyar. Bunları sudan alır.

GH 6'nın altındaysa kabuk düzgün oluşmaz. Karides kabuk değiştirme sırasında takılıp ölür — ve bu ölümler dışarıdan "sebepsiz" görünür. Sağlıklı görünen bir karides bir sabah ölmüş bulunur.

GH düşükse: karides mineral takviyesi (GH+ ürünleri) kullan ya da suya bir miktar kabuk/mercan kumu ekle.

Karidesler neden ölüyor? En sık üç sebep

1. Bakır

Bakır karidese öldürücüdür ve beklemediğin yerlerde bulunur:

• Balık ilaçlarının çoğu (özellikle beyaz benek ve iç parazit ilaçları)
• Bazı bitki gübreleri
• Salyangoz öldürücü ürünler
• Eski bakır su tesisatı

Bir ilaç kullanacaksan etiketinde "karides/omurgasız için güvenlidir" ibaresini ara. Yoksa karidesleri geçici bir kaba al.

2. Ani su değişimi

Karidesler TDS ve GH değişimine çok duyarlıdır. Bir seferde %50 su değişimi karidesi öldürebilir — balığın hiç etkilenmediği bir işlem.

Doğrusu: küçük ve sık. Haftada %10-15 yeterli. Yeni suyu bir kova içinde damlatarak ekle (hava hortumuna düğüm atarak basit bir damlatıcı yapabilirsin).

3. Olgunlaşmamış tank

Karides, biyofilm yiyerek beslenir — cam, kütük ve yaprak üzerinde oluşan gözle zor görülen mikroorganizma tabakası.

Yeni kurulmuş, çıplak bir tankta bu tabaka yoktur. Karidesleri en az 2-3 aylık, bitkili ve olgun bir tanka koy. Aceleyle konan karidesler yavaş yavaş açlıktan zayıflar.

Tank kurulumu

Hacim: 20 litre bile yeter ama 40-60 litre çok daha istikrarlı. Küçük tankta değerler hızlı oynar.

Filtre: Sünger filtre. İç ve kanister filtreler yavru karidesi içine çeker. Kanister kullanacaksan girişe elek/sünger tak.

Bitki: Bol olsun. Java moss karides tankının klasiğidir — hem saklanma alanı hem biyofilm yüzeyi. Yüzen bitkiler de iyi.

Taban: Neocaridina için nötr kum yeterli. (Caridina'da aktif toprak gerekir, Neocaridina'da gerekmez ve pH'ı gereksiz düşürür.)

Isıtıcı: Çoğu evde gerekmez. 20-25 derece aralığı oda sıcaklığıyla tutuluyorsa ısıtıcı koyma; yüksek sıcaklık ömrü kısaltır.

Beslenme

Olgun bir tankta karidesler biyofilmle büyük ölçüde geçinir. Ek olarak:

• Haftada 2-3 kez, çok az karides yemi
• Haşlanmış ıspanak, kabak dilimi, ısırgan yaprağı
• Kuru kayın (badem) yaprağı — hem yem hem faydalı tanin kaynağı

Fazla yem karides tankının bir numaralı katilidir. Yenmeyen yem 2 saat içinde çıkarılmalı; küçük hacimde suyu hızla bozar ve planarya gibi zararlıları çağırır.

Koloni nasıl büyür?

Neocaridina hızlı ürer. Koşullar iyiyse birkaç ayda 10 karides 100'e çıkar.

Dişiyi tanıma: Dişiler daha büyük ve koyu renklidir; sırtta "eyer" denen sarımsı yumurta kütlesi görülür. Yumurtaları karnının altına aldığında "berried" olur ve ~30 gün taşır.

Yavrular minyatür yetişkin olarak doğar; larva evresi yoktur. Bu yüzden özel bir bakım gerekmez — yeter ki emen bir filtre ve yiyen bir balık olmasın.

Koloniyi büyütmek için: yoğun bitki, filtre girişine sünger, hiç balık koymamak. Balıklı tankta yetişkinler yaşar ama yavrular yenir; koloni büyümez.

Renk nasıl korunur?

Neocaridina türleri kolayca melezleşir ve melezler birkaç nesilde vahşi tipe (soluk kahverengi) döner.

• Aynı tankta tek renk tut.
• Soluk ve lekeli bireyleri ayır, üremeden çıkar.
• Koyu taban ve bitki, karidesin rengini daha canlı gösterir (aynı zamanda kendini güvende hissettirir).

Karides ve balık bir arada

Yetişkin neocaridina'yı küçük balıklar yiyemez ama yavruları kesinlikle yer. Sonuç: koloni büyümez, mevcut karidesler ölünce biter.

Görece uyumlu: otocinclus, corydoras, küçük rasbora türleri. Kesinlikle olmaz: cichlidler, büyük barblar, beta (çoğu), gurami.

Koloni istiyorsan ayrı karides tankı tek gerçek çözüm.

Karideslerinde açıklayamadığın ölümler varsa su değerlerini (özellikle GH) Karides & Omurgasız kategorisinde paylaş. Karides alıp satmak için karides ilanlarına bakabilirsin.